This content has been archived. It may no longer be relevant
Oproep: de redactie van het Podium voor Bio-ethiek nodigt u uit een bijdrage te schrijven voor ons themanummer over Ethiek in crisissituaties (nr. 3, 2025)
Onlangs maakte het bestuur van de NVBe een statement over de situatie in Gaza. Hoewel het bestuur concludeerde dat het niet aan de NVBe als vereniging is om stelling te nemen en een standpunt uit te dragen, spraken de individuele bestuursleden zich wel duidelijk uit: ”…de rode lijn van wat moreel verdedigbaar is, is in Gaza al heel lang overschreden, net zoals, natuurlijk, de aanvallen op 7 oktober volstrekt immoreel waren. We voegen onze stem bij steeds meer stemmen in Nederland en internationaal die oproepen tot een einde aan de humanitaire schendingen in Gaza.”1
De discussie over of je als bio-ethische vereniging wel of niet een standpunt zou moeten innemen in crisissituaties zoals die in Gaza leidde tot vele vragen: ‘Hoe zouden we onze rol als bio-ethici bijvoorbeeld moeten zien in situaties van grove mensenrechtenschendingen?’, ‘Hoort het bij onze professie om stelling te nemen?’ Maar ook: ‘Wat zouden professionele verenigingen zoals de NVBe dan kunnen of moeten doen?’
De huidige situatie in Gaza is niet de enige crisissituatie waarin moraliteit en ethiek een belangrijke rol innemen. Crisissituaties zijn immers bij uitstek situaties waarin klassieke ethische discussies ontoereikend kunnen zijn, doordat heersende morele kaders en waardeoordelen kunnen verschuiven. Tijdens crisissituaties kampen we vaak met onzekerheid over wie er verantwoordelijk is, wat het juiste is om te doen, en hoe de ethiek hierin een begeleidende rol kan spelen. Crisissituaties behoeven dan ook een aparte (bio)ethische bezinning. In het volgende nummer van het Podium besteden we daarom graag aandacht aan Ethiek in Crisissituaties.
We verwelkomen zowel bijdragen die zich richten op oorlogssituaties, als reflecties op andere situaties waarin sprake is van een crisis met relevantie voor de bio-ethiek. Denk hierbij bijvoorbeeld aan klimaatrampen, acute situaties van schaarste (zoals voedselschaarste of schaarste van middelen in de zorg) en schendingen van humanitaire rechten: ‘Hoe activistisch zou je je als bio-ethicus daarbij bijvoorbeeld mogen of moeten opstellen?’ Daarnaast kunnen auteurs ethische vragen die spelen in specifieke crisissituaties gebruiken om te reflecteren op de rol van de bio-ethiek of bio-ethicus. Denk hierbij aan vragen als: ‘Werpen klimaatverandering en overbevolking een plicht op huidige generaties om minder kinderen te krijgen?‘, ‘Is het ethisch verantwoord dat medisch personeel in conflictgebieden soldaten voorrang geeft boven burgers wanneer middelen schaars zijn?’ en ‘Moeten we technologieën ontwikkelen en gebruiken om het uitsterven van bedreigde diersoorten te voorkomen?’
Wilt u een bijdrage leveren aan het Podium voor Bio-ethiek over dit thema? In uw voorstel – van maximaal 250 woorden – zien we graag een duidelijke hoofdboodschap en de grote lijnen van de beoogde (argumentatie)structuur. Inzendingen die een eigen inzicht of standpunt naar voren brengen hebben de voorkeur. Wanneer uw voorstel positief wordt beoordeeld vragen we u om deze uit te werken tot een volwaardige bijdrage. De omvang van de bijdrage is maximaal 1500 woorden. Dit maakt het extra belangrijk een gerichte, beknopte boodschap en standpunt te formuleren. Houdt u er wat betreft stijl en inhoud