This content has been archived. It may no longer be relevant
De redactie van het Podium voor Bio-ethiek (www.NVBe.nl) nodigt u uit een bijdrage te schrijven voor ons themanummer over Ethiek van leeftijdscategorieën (nr. 3, 2026)
Zonder ons er altijd even bewust van te zijn, categoriseren we mensen dagelijks op basis van hun (chronologische) leeftijd. Zo worden er bij bevolkingsonderzoeken bijvoorbeeld minimumleeftijden gehanteerd op basis van risicostratificatie en gelden er leeftijdsgrenzen voor orgaandonatie. Tijdens de coronacrisis hebben we daarnaast gezien hoe het hanteren van leeftijdscategorieën bij het verdelen van schaarse middelen veel debat veroorzaakte, bijvoorbeeld omtrent triage, selectie en andere aspecten van een rechtvaardige verdeling van schaarse middelen. Ten slotte speelt leeftijd ook een belangrijke rol buiten de gezondheidscontext. Denk bijvoorbeeld aan het onderwijs, waar leerlingen voornamelijk op basis van leeftijd in klassen worden ingedeeld.
Leeftijd betekent in letterlijke zin de tijd die iemand heeft geleefd. In de gezondheidszorg wordt chronologische leeftijd meestal gebruikt om patiënten in te delen op basis van leeftijd, oftewel het aantal jaar dat is verstreken sinds iemands geboorte. Het gebruik van chronologische leeftijd als uitgangspunt in de zorg roept de vraag op in hoeverre het aantal levensjaren een geschikte graadmeter is om iemands gezondheid en bijvoorbeeld de kwaliteit van diens organen, weefsel en stofwisseling vast te stellen, en of iemands biologische leeftijd, die uitdrukt hoe lichaam en geest functioneren, niet passender zou zijn.
Hoewel er allerlei goede redenen zijn om in de zorg mensen in te delen op basis van chronologische leeftijd, kan categorisering naar leeftijd vergaande gevolgen hebben. Als het bijvoorbeeld gaat om klinisch onderzoek, zijn zowel jongere (<18) als oudere (>65) patiënten sterk ondervertegenwoordigd, waardoor er minder data beschikbaar is over de veiligheid en werkzaamheid van nieuwe interventies voor deze groepen. Dit kan bijvoorbeeld leiden tot verschillen in bijwerkingen en bijkomende risico’s.
In het derde nummer van het Podium van dit jaar willen we dan ook graag aandacht besteden aan de ethiek van leeftijdscategorieën. Denk daarbij bijvoorbeeld aan vragen als: ‘Wat zijn goede en minder goede redenen om een leeftijdsminimum te hanteren voor bevolkingsonderzoek?’, ‘Wanneer mag leeftijd een doorslaggevende rol spelen in verdelingsvraagstukken in de zorg?’, ‘Wanneer zou leeftijd een ethisch relevante factor mogen zijn?’, en ‘Waar hebben we het eigenlijk over als we het over leeftijd hebben?’
Wilt u een bijdrage leveren aan het Podium voor Bio-ethiek over dit thema? In uw voorstel – van maximaal 250 woorden – zien we graag een duidelijke hoofdboodschap en de grote lijnen van de beoogde (argumentatie)structuur. Inzendingen die een eigen inzicht of standpunt naar voren brengen hebben de voorkeur. Wanneer uw voorstel positief wordt beoordeeld, vragen we u om dit uit te werken tot een volwaardige bijdrage. De omvang van de bijdrage is maximaal 1500 woorden. Dit maakt het extra belangrijk een gerichte, beknopte boodschap en standpunt te formuleren. Houdt u er wat betreft stijl en inhoud rekening mee dat het Podium door een breed publiek van geïnteresseerden wordt gelezen.
Stuur uiterlijk 20 april een voorstel in naar de themaredactie: themaredactie@nvbe.nl De eerste versie van uw bijdrage wordt verwacht op 13 juni. De deadline voor de definitieve versie is 13 juli.
Martine Boonk, Lieke van Kempen en Sophie Overbeek